close menu
Đa dạng các loại hình thông minh trong hoạt động vui chơi của trẻ

Kiến thức nuôi dạy trẻ

Đa dạng các loại hình thông minh trong hoạt động vui chơi của trẻ

Thuyết trí thông minh đa dạng được Tiến sĩ Howard Gardner (1943) – giáo sư về Nhận thức và Giáo dục của Đại học Harvard – tập trung nghiên cứu và công bố vào năm 1983 cho thấy mỗi một người có khả năng biểu đạt tri thức theo các kiểu khác nhau. Và ai cũng có 1 loại hình thông minh vượt trội, chứ không phải thuần túy là chỉ số thông minh IQ như trước giờ nhiều người vẫn ngộ nhận. Học thuyết này đến nay đã phổ biến rộng rãi trên toàn thế giới và được ứng dụng trong nhiều ngành nghề khác nhau và đặc biệt hữu ích trong việc định hướng giáo dục trẻ em thuộc các giai đoạn phát triển khác nhau. Xét ở phạm vi hẹp hơn, việc vận dụng đa dạng các loại hình thông minh vào các hoạt động vui chơi của trẻ không chỉ giúp cha mẹ có thể hiểu rõ thêm về những biểu hiện của con mình như thờ ơ hay hợp tác với những đứa trẻ khác. Mỗi một trò chơi hiện nay được thiết kế ra để hỗ trợ 8 dạng thông minh ở trẻ. Các cha mẹ sẽ biết được những ưu điểm, khuyết điểm, sở trường hay sở đoạn của trẻ để từ đó tìm ra cách thức giúp trẻ khắc phục những mặt yếu kém của trẻ hoặc phát huy nhiều hơn các thế mạnh mà trẻ có được. Vậy thì việc ứng dụng học thuyết của Tiến sĩ Howard Gardner ra sao khi lựa chọn các trò chơi giải trí cho trẻ?

1. Thông minh ngôn ngữ

Để phát triển trí thông minh dạng này, các bậc cha mẹ nên lựa chọn các dạng trò chơi liên quan nhiều đến lời nói, từ ngữ, giúp cho vùng não liên quan đến xử lý ngôn ngữ được kích hoạt. Có thể liệt kê một số hoạt động khiến trẻ thích thú như kể chuyện cổ tích, ngụ ngôn cho trẻ, chọn ra thời điểm phù hợp để hướng dẫn hoặc đọc sách cho trẻ, hình thức đóng kịch cũng giúp cho trẻ tiếp nhận câu chữ theo 1 cách thú vị khác, hoặc sử dụng flashcard từ vựng theo phương pháp giáo dục sớm Glenn Doman.

2. Thông minh logic

Đây là loại hình thông minh thường được biết và nhắc đến dưới dạng chỉ số IQ. Loại hình thông minh này ở trẻ thể hiện rõ nét trong các dạng trò chơi liên quan đến con số, sự nhận biết các sự vật, sự việc theo trình tự có tính logic, và mang hơi hướng của các yếu tố “khoa học”. Điển hình có thể kể đến là các dạng trò chơi về toán học, dạng trò chơi ghép hình (ghép các miếng hình thành bức tranh, ghép hình theo thứ tự (với mục đích giúp trẻ biết được cái gì làm trước, cái gì làm sau theo trình tự nhất định), lồng ghép các kiến thức về sự sống thông qua hoạt động rèn luyện trí tuệ ghép hình theo vòng đời (ví dụ: vòng đời biến đổi của con ếch là từ nòng nọc), hoặc đổ nước vào chai để lắc tạo thành sóng biển.

3. Thông minh không gian

Việc suy nghĩ bằng hình ảnh, màu sắc, hình tượng và khả năng cảm nhận, chuyển đổi và tái tạo những góc độ khác nhau của thế giới không gian trực quan sẽ liên quan đến loại hình trí thông minh không gian. Các bậc phụ huynh có thể hướng dẫn cho trẻ những dạng trò chơi liên quan để nâng cao loại hình thông minh này, chẳng hạn như tập cho bé vẽ bằng các loại bút chì màu, hay màu nước giúp trẻ phân biệt được các màu sắc cơ bản. Hoặc các trò chơi về hình khối phổ biến hiện nay như xếp hình lego, các trò lắp ráp mô hình hoặc các trò lật hình để tìm 2 miếng có biểu tượng giống nhau …

4. Thông minh âm nhạc

Thông minh âm nhạc của trẻ sẽ được phát triển ngay từ trong bụng mẹ thông qua các bản nhạc mà người mẹ hay nghe. Nếu người mẹ biết cách áp dụng phương pháp giáo dục sớm từ trong bụng mẹ thì khi chào đời trẻ cũng sẽ có thiên hướng thông minh âm nhạc vượt trội. Đặc điểm cơ bản của trí thông minh dạng này là khả năng cảm nhận, thưởng thức và tạo ra các tiết tấu nhịp điệu. Vì thế mà nên cho trẻ nghe và nhún nhảy theo điệu nhạc, thường xuyên cho trẻ tham gia các hoạt động ca hát và biểu diễn ở trường lớp, hoặc cho trẻ đi nghe các buổi hòa nhạc cùng với cha mẹ để tăng cường khả năng cảm thụ vẻ đẹp của âm thanh.

Mỗi một đứa trẻ đều có những loại hình thông minh vượt trội
5. Thông minh vận động cơ thể

Những trẻ vượt trội về loại thông minh này sẽ có biểu hiên điều khiển các hoạt động thân thể và các thao tác cầm nắm vật thể một cách khéo léo hơn các trẻ khác, bao gồm các vận động tinh (sử dụng các thao tác nhỏ, chi tiết, tỉ mỉ bằng các đầu ngón tay hay ngon chân) và vận động thô (tương ứng với các hoạt động hình thể, tay chân bên ngoài). Một số hoạt động liên quan mà cha mẹ có thể giúp cho trẻ phát triển vận động thô là bò, trườn lấy bóng, vận chuyển thăng bằng… Còn vận động tinh thì bao gồm các trò chơi lựa chọn các vật thể khác nhau để đưa qua các lỗ hổng có kích thước phù hợp.

6. Thông minh tương tác cá nhân

Đây là một dạng năng lực giúp trẻ có thể hiểu và làm việc được với những người khác. Loại hình thông minh này đặc biệt yêu cầu có khả năng cảm nhận và dễ dàng chia sẻ với tâm trạng, tính cách, ý định và mong muốn của những người khác. Nó sẽ biểu hiện rõ nét ở trẻ thông qua các dạng trò chơi đóng vai (trẻ đóng vai bác sỹ, cô giáo…..), hoặc các dạng trò chơi mang tính tưởng tượng (chẳng hạn như làm điện thoại từ hai chiếc cố giấy nối với nhau bằng 1 sợi chỉ…)

7. Thông minh nội tâm

Những đứa trẻ có biểu hiện thích tự lập và các hoạt động vui chơi 1 mình hơn là phối hợp cùng bạn bè trang lứa là những trẻ có trí thông minh nội minh ưu thế hơn những dạng thông minh khác. Trẻ có thể chơi những trò chơi thuộc vận động tinh cần 1 người và yêu cầu sự tập trung cao độ như xỏ chỉ qua cúc áo, may quần áo cho búp bê…

8. Thông minh thiên nhiên

Nếu loại hình thông minh này vượt trội thì trẻ sẽ có khả năng nhận thức, phân loại và rút ra được nhiều điều từ quá trình quan sát môi trường thiên nhiên xung quanh. Khi ấy trẻ sẽ cảm thấy bản thân hòa hợp với muôn loài, đặc biệt rất thích thú nuôi trồng cây cối, hoặc các loài thú cưng như chó, mèo…, khám phá những điều mới lạ thú vị và tìm hiểu về các loài sinh vật khác nhau. Chẳng hạn trẻ thấy con gì bò ngang cũng lấy làm tò mò, và thậm chí sẽ bắt lấy để quan sát. Khi được bố mẹ dẫn ra ngoài chơi, hướng dẫn trẻ làm vườn…thì trẻ luôn tỏ ra vui vẻ, hứng khởi.

Đặt lịch học trải nghiệm